Fiszel Bimko

Prozaik i dramaturg (jidysz)
28.12.1890 07.04.1965 Kielcach

Biografia

Fiszel Bimko (ur. 28 grudnia 1890 w Kielcach, zm. 7 kwietnia 1965 w Nowym Jorku) był żydowskim prozaikiem i dramaturgiem tworzącym w jidysz. Pochodził ze średniozamożnej rodziny chasydzkiej; jego rodzice prowadzili sklep. Nie ukończył świeckiej szkoły. W młodości zaangażował się w działalność rewolucyjną; w 1905 roku był uwięziony na krótko w Kielcach przy ulicy Zamkowej.

Podczas pobytu w więzieniu napisał opowiadanie Di Aveira (Grzech), które w 1912 roku ukazało się w Łodzi w czasopiśmie Łodzier Togblat. W tym samym roku wydano także jego dramat Ojfn breg Waisl (Na drugim brzegu Wisły); dramaty jego autorstwa były wystawiane w teatrach jidyszowych w Łodzi i Warszawie, m.in. przez Juliusza Adlera. Ich tematyka dotyczyła problemów społecznych i politycznych polskich Żydów.

Podczas I wojny światowej ponownie został uwięziony. Powstały wówczas m.in. utwory Porch (Proch), Rektrun (Rekruci) i Fun krig un fun fridn (Z czasów wojny i dni pokoju). W 1919 roku opublikował utwór Ganowin (Złodzieje), opisujący polsko–żydowski półświatek przestępczy.

Od 1921 roku mieszkał w Nowym Jorku. Od tego czasu zajął się tematyką Żydów amerykańskich i w 1938 roku opublikował dramat East Side. W związku z Holokaustem i późniejszym pogromem kieleckim powrócił do tematyki dotyczącej Żydów w Kielcach. Około 1950 roku została zamordowana jego żona, Lonia Bimko.

Był członkiem żydowskiego PEN Clubu, Hebrew Actors Union i Hebrew Actors Club. Był założycielem F. Bimko Literary Fund, przyznawanego dla najlepszej książki napisanej w jidysz, oraz Lonia Rubenstein Bimko Literary Memorial Fund dla najlepszego utworu dramatycznego w jidysz. Został pochowany na Cedar Park Cemetery w Paramus.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Publikacja opowiadania Di Aveira i dramatu Ojfn breg Waisl w 1912 roku, wystawiane w teatrach jidyszowych w Łodzi i Warszawie.
Przeprowadzka do Nowego Jorku w 1921 roku i kontynuacja twórczości o Żydach amerykańskich, w tym dramat East Side (1938).
Założenie F. Bimko Literary Fund i Lonia Rubenstein Bimko Literary Memorial Fund.
Członek żydowskiego PEN Clubu, Hebrew Actors Union i Hebrew Actors Club.

Ciekawostki

Żona Lonia Bimko została zamordowana około 1950 roku.
Został pochowany na Cedar Park Cemetery w Paramus.
Jego twórczość była silnie związana z językiem jidysz i tematyką żydowskiego życia.

Udostępnij