Józefat Andrzejowski

Przemysłowiec
30.11.-0001 03.10.1939 Kielce

Biografia

Józefat Andrzejowski urodził się w Kielcach w 1849 roku jako syn Antoniego, lekarza i powstańca listopadowego 1831, oraz Aleksandry z domu Wysockiej. Po ukończeniu gimnazjum w Kielcach w 1868 wyjechał na studia ceramiczne do Szwajcarii, gdzie pozostawał pod wpływem Andrzeja Towiańskiego.

Po powrocie na ziemie polskie podjął pracę w cegielniach i zakładach ceramiki, a następnie sam założył własną fabrykę. Po likwidacji fabryki w 1878 przeniósł się do Kijowa i tam założył nowy zakład ceramiczny. Zaangażował się w działalność Towarzystwa Oświaty Ludowej; w zakładzie założył szkołę w 1881, w której prowadzono tajne nauczanie polskich dzieci i młodzieży, a Andrzejowski przeznaczał środki na ten cel.

W 1904 został wybrany prezesem Towarzystwa Oświaty Narodowej, a od 1906 przewodniczącym Towarzystwa „Oświata”, zlikwidowanego przez władze rosyjskie w 1908. W 1913 Andrzejowski był aresztowany na dwa miesiące i osadzony w więzieniu Łukjanowskim. W 1914 został zesłany na okres trzech lat do Astrachania. Tam działał na rzecz polskich zesłańców w ramach Towarzystwa Pomocy Ofiarom Wojny.

Podczas I wojny światowej powrócił do Kijowa w 1917 i w czerwcu tego roku został wybrany prezesem Macierzy Polskiej w Kijowie i kierownikiem wydziału oświaty Polskiego Komitetu Wykonawczego na Rusi. Podczas wojny polsko-bolszewickiej był poszukiwany przez władze sowieckie. W październiku 1921 powrócił do niepodległej Polski, a dzięki niemu i innym działaczom polskim uratowano z Kijowa ponad 100 dzieci.

W II Rzeczypospolitej zaangażował się w działalność społeczną. Sprawował stanowisko sekretarza Macierzy Ziemi Cieszyńskiej, był skarbnikiem i członkiem zarządu Polskiego Czerwonego Krzyża w Warszawie oraz otrzymał tytuł członka honorowego PCK; był również wiceprezesem Kuratorium Ognisk Akademickich z Kresów, członkiem zarządu Towarzystwa Pomocy Dzieciom i Młodzieży z Kresów.

Zmarł 3 października 1939 w Warszawie. Został pochowany na cmentarzu Bródnowskim (kwatera 50E-I-31).

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Prezes Towarzystwa Oświaty Narodowej (1904) i przewodniczący Towarzystwa „Oświata” (1906–1908).
Założył i prowadził szkolną placówkę w zakładzie ceramicznym (1881).
Odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1923).
Pomógł uratować z Kijowa ponad 100 dzieci podczas powrotu do Polski (1921).
Pełnił funkcje kierownicze w Macierzy Polskiej w Kijowie (1917) i w PKW na Rusi.

Ciekawostki

Studiował ceramikę w Szwajcarii, będąc pod wpływem Andrzeja Towiańskiego.
Podczas zesłania przebywał w Astrachania i działał na rzecz polskich zesłańców.
W 1923 roku otrzymał Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski.

Udostępnij