Tomasz Kostuchvel Tomasz Dulębiak vel Tomasz Pigwa
Biografia
Urodził się 21 listopada 1916 roku w Kielcach w rodzinie Tomasza, nauczyciela, i Stefanii z Kruczków. Po ukończeniu gimnazjów w Kielcach i Warszawie wstąpił w 1936 roku do Szkoły Podchorążych Broni Pancernych w Modlinie, a po jej ukończeniu 15 lipca 1939 został przydzielony do 12 Batalionu Pancernych w Łucku.
W kampanii wrześniowej 1939 walczył jako dowódca 3 plutonu 1 kompanii 21 Batalionu Czołgów Lekkich. Był to jedyny batalion w Wojsku Polskiem wyposażony w czołgi Renault R-35. 18 września przekroczył granicę polsko-rumuńską w Kutach, internowany został w obozie Baile Govora. 10 grudnia uciekł, a w listopadzie przekroczył granicę rumuńsko-jugosłowiańską i dotarł do Marsylii. 20 grudnia 1939 wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych w Bessières, następnie przebywał w obozach Sables-d’Or-les Pins, Cairanne i Piolenc. Od 1 czerwca 1940 przydzielony jako dowódca 4 plutonu 2 kompanii I batalonu czołgów 10 Brygady Kawalerii Pancernej, uczestnicząc w kampanii francuskiej, m.in. na szlaku Vertrus–Fere Champenoise– Montgivroux; 16 czerwca 1940 wraz z plutonem czołgów brał udział w całonocnym natarciu na Montbard nad Kanałem Burgundzkim. O świcie 17 czerwca z częścią oddziału wycofał się do lasów Moloy.
Po upadku Francji od 18 czerwca 1940 wraz z żołnierzami przedzierał się do nieokupowanej części Francji. Dotarł do Vichy, rozbrojony, od 22 lipca 1940 dowódca pracującego przy budowie dróg plutonu roboczego „805” kompanii roboczej obozu w Carpiagne pod Marsylią oraz Garrigues w rejonie Nîmes. 3 stycznia 1941 uciekł w zamierzeniu dotarcia do Wielkiej Brytanii, po opłaceniu przemytników przemycony pod pokładem statku dotarł do Algieru, stamtąd do Oranu. 4 lutego 1941 aresztowany pod zarzutem paserstwa przez tajną policję podległą rządowi w Vichy, przesłuchiwany, następnie osadzony w więzieniu w Oranie. W maju zwolniony z więzienia, osadzony w obozie internowanych w Mascara. Uciekł, schwytany, po miesiącu karnego aresztu osadzony w obozie Mecheria, następnie w obozach (oazach) Colomb Bechar w Algierii (na Sacharze) oraz Erfoud Tafillet na południu Maroka.
Uwolniony przez aliantów po inwazji na Afrykę Północną, 27 listopada 1942 dotarł do Casablanki poprzez Gibraltar, 5 grudnia 1942 do portu Greenock. Od 18 grudnia przydzielony jako dowódca plutonu 1 pułku pancernego 16 Brygady Pancernej 1 Dywizji Pancernej. Zgłosił się do służby w kraju. Przeszkolony ze specjalnością w dywersji oraz broni pancernej, na kursach specjalnych dla kandydatów na cichociemnych, m.in. dywersyjno–strzeleckim (STS 25, Garramour), podstaw wywiadu (STS 34, Bealieu), spadochronowym. Zaprzysiężony na rotę ZWZ/AK 23 września 1943 w Chicheley. Przerzucony na stację wyczekiwania Głównej Bazy Przerzutowej w Latianone opodal Brindisi we Włoszech. Przerzucony do Polski samolotem Dakota FD-919 „I” (267 DAF), w nocy 15/16 kwietnia 1944, w sezonie operacyjnym „Riposta”, w operacji lotniczej „Wildhorn I” na placówkę odbiorczą „Bąk” w okolicach miejscowości Matczyn, 35 km od Lublina. Razem z nim przerzucono mjr Narcyza Łopianowskiego ps. Sarna, mjr Stanisława Łętowskiego ps. Sarna, ppor. Mariana Dorotycz-Malewicza ps. Roch, ppor. Andrzeja Pomian ps. Dowmuntt i wysłannika Delegata Rządu Zygmunt Berezowski. Po aklimatyzacji do realiów okupacyjnych, od 1 maja 1944 przydzielony do Warszawskiego Obszaru AK jako instruktor w ośrodku pancernym Obszaru „Wiatrak”; prowadził wykłady dla dowódców kompanii i plutonów pancernych ze znajomości niemieckiej broni pancernej. W Powstaniu Warszawskim w obwodzie Śródmieście Południowe pełnił funkcję dowódcy patrolu miotaczy ognia (3–6 sierpnia), a następnie adiutanta komendanta podobwodu mjr Stanisława Łętowskiego ps. Sarna. Po upadku Powstania trafił do niewoli niemieckiej; od 6 października 1944 w obozach w Ożarowie i w Lübecku, uwolniony 2 maja 1945. Od 11 maja 1945 w Wielkiej Brytanii ponownie wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych, przydzielony do Ośrodka Wyszkolenia Piechoty w Crieff (Szkocja). Awansował na kapitana ze starszeństwem od 1 stycznia 1945; od 20 lipca do 24 listopada 1945 uczestniczył w kursie przygotowawczym do Wyższej Szkoły Wojennej w Crieff, następnie od stycznia 1946 uczestnik VI Kursu Wyższej Szkoły Wojennej w Cupar. Po ukończeniu 6 lipca 1946 mianowany oficerem dyplomowanym, przydzielony do 16 Brygady Pancernej. 11 października 1946 zrezygnował ze służby wojskowej, 7 listopada powrócił statkiem Sobieski do Polski.
W 1952 aresztowany przez Główny Zarząd Informacji, oskarżony o usiłowanie obalenia przemocą ustroju państwa polskiego oraz szpiegostwo na rzecz mocarstw zachodnich. Przesłuchiwany po 18 godzin na dobę, osadzony w więzieniu na Mokotowie. 24 kwietnia 1953 skazany na dożywocie. 22 lutego 1955 zwolniony z więzienia, 7 maja 1956 postępowanie umorzono „z braku dowodów winy”. Od 20 sierpnia 1956 redaktor w wydawnictwie „Polonia”. Awansowany na stopień podpułkownika 16 lutego 1957. Do 1 września 1961 szef reklamy w Przedsiębiorstwie Handlu Zagranicznego „Metalexport”, następnie redaktor, kierownik redakcji w wydawnictwie, później pod nazwą Przedsiębiorstwo Reklamy i Wydawnictw Handlu Zagranicznego „AGPOL” w Warszawie. Od 1 lipca 1982 na emeryturze. Wystąpił w filmie dokumentalnym pt. Cichociemni (1989). W 1988 Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej wydało jego wspomnienia pt. Podwójna pętla – wspomnienia cichociemnego.
W lipcu 1944 ożenił się z Zofią Grzymską (ur. 1917), z którą miał dwoje dzieci: Tomasza (ur. 1945) i Małgorzatę zamężną Górecką (ur. 1950). Zmarł 17 kwietnia 1992 w Warszawie.