Władysława Laryssa Chomsowa
Biografia
Władysława Laryssa Chomsowa była polską działaczką społeczną i polityczną, przewodniczącą okręgowej Rady Pomocy Żydom przy Delegaturze Rządu na Kraj „Żegota” we Lwowie (1943–1944).
W młodości sprawowała mandat radnej Drohobycza w dwudziestoleciu międzywojennym, stała na czele Komisji Opieki Społecznej i angażowała się w obronę ludności żydowskiej. W 1938 przeniosła się do Lwowa, była członkinią zarządów Klubów Demokratycznego we Lwowie i Stronnictwa Demokratycznego oraz zasiadała w Radzie Naczelnej Stronnictwa.
Podczas II wojny światowej działała w podziemiu; była kierownikiem łączności w kontrwywiadzie Armii Krajowej we Lwowie i mianowana na stopień podporucznika AK. W maju 1943 została wybrana przewodniczącą okręgowej Rady Pomocy Żydom przy Delegaturze Rządu na Kraj „Żegota” we Lwowie (do 1944). Uczestniczyła w powstaniu warszawskim. Żydowskie dzieci umieszczała m.in. w katolickich sierocińcach na terenie Galicji Wschodniej; ocaliła ok. kilkudziesięciu Żydów.
Po II wojnie światowej została nazwana przez uratowanych „aniołem ze Lwowa”. Autorem raportu na temat sytuacji Żydów na terenie Małopolski Wschodniej, który trafił do rządu RP na uchodźstwie i dalej do władz USA. Ostatni rok okupacji spędziła w Warszawie, uciekając przed Niemcami (1944–1945).
Po 1945 wyjechała do Francji, krótką pracowała w Wielkiej Brytanii, a ostatecznie osiadła w Izraelu (1964–1966). W 1963 zasadziła drzewko pamięci w Jad Waszem ku czci Polaków ratujących Żydów. Zmarła 26 sierpnia 1966 w Beit Avot na Górze Karmel.
Związek małżeński zawarła z majorem Fryderykiem Chomsem (1889–1951), z którym miała syna Wiesława (1913–1941), porucznika pilota 161 eskadry myśliwskiej i 306 dywizjonu myśliwskiego.