Zbigniew Wincenty Brochwicz-Lewiński
Biografia
Zbigniew Wincenty Brochwicz-Lewiński urodził się 16 grudnia 1877 roku w Kielcach w rodzinie ewangelicko-reformowanej; młody człowiek uczęszczał do gimnazjum w Kielcach, a następnie kontynuował naukę w Warszawie. W 1895 roku służył w Petersburgu w Izmajłowskim Pułku Lejbgwardii jako ochotnik. W 1896 roku podjął studia architektoniczne w Cesarskiej Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu i dyplom architekta obronił w 1903 roku; po wybuchu wojny rosyjsko-japońskiej wyjechał do Lwowa, gdzie założył własne przedsiębiorstwo budowlane i stał się jednym z czołowych lwowskich architektów.
W 1912 roku został członkiem Drużyn Sokolich, a w 1914 wstąpił do Związku Strzeleckiego. 8 czerwca 1914 został zaszeregowany do 1 pułku ułanów, pełnił kolejno role zastępcy dowódcy plutonu, dowódcy plutonu, oficerem gospodarczym pułku, oficerem IV szwadronu, adiutantem pułku i dowódcą tego szwadronu. Był komisarzem Polskiej Organizacji Narodowej w 1914 roku. W marcu 1915 awansował na chorążego, a w lipcu tego samego roku na podporucznika; służył w 1 pułku do końca jego istnienia, do 15 lutego 1918. Po przysięgowym kryzysie był przewodniczącym komisji likwidacyjnej 1 pułku i internowany w Beniaminowie.
Po uwolnieniu podjął pracę jako asystent na Politechnice Warszawskiej; od 2 listopada 1918 roku, będąc porucznikiem Wojska Polskiego, został dowódcą powiatu zamojskiego, a od 10 listopada oficerem do poleceń przy dowództwie Okręgu Zamojskiego. W 1919 roku pełnił funkcję tymczasowego zastępcy rotmistrza i brał udział w działaniach na południowym odcinku grupy operacyjnej. W 1920 roku awansował na rotmistrza, a następnie na majora po wyróżnieniu w bitwie pod Radziechowem; został dowódcą 12 pułku Ułanów Podolskich i ciężko ranny w bitwie pod Żółtańcami, po czym operował w Lwowie.
Po zakończeniu I wojny światowej powrócił do służby i kontynuował karierę w siłach zbrojnych. W 1920 roku uczestniczył w kursach sztabu generalnego i wyższej szkole wojennej, a w 1922 roku awansował do podpułkownika i objął dowództwo 19 pułku Ułanów Wołyńskich. W 1927 został mianowany pułkownikiem i objął stanowiska w Departamencie Kawalerii MSWojsk.; w 1931 roku przeszedł do Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych jako oficer do zleceń, a od 1938 roku zajmował stanowisko oficera do prac Przygotowania Wojskowego Konnego w GISZ. Publikował w czasopismach wojskowych i pisał felietony o taktyce.
We wrześniu 1939 roku brał udział w kampanii wrześniowej w Naczelnym Dowództwie Wojska Polskiego; po ewakuacji do Rumunii został internowany w Craiowie, następnie uciekł do Francji i objął stanowisko komendanta Centrum Wyszkolenia Oficerów w Ancenis. Po zajęciu Francji przez wojska Hitlera przedostał się do Wielkiej Brytanii; 11 grudnia 1940 dotarł do Rothesay i pracował jako Opiekun Rodzin Wojskowych w Glasgow.
Po zakończeniu wojny zamieszkał w Szkocji i poświęcił się malarstwu; jego prace były wielokrotnie wystawiane, m.in. w Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych. Zmarł 19 grudnia 1951 roku w Glasgow.