Premier Tusk w Wieluniu: „Niech szkoła będzie szkołą wrażliwości, a nie pogardy”

Premier zainaugurował rok szkolny w miejscu pamięci

W poniedziałek 1 września Prezes Rady Ministrów Donald Tusk wziął udział w uroczystym rozpoczęciu roku szkolnego 2026/2027 w Zespole Szkół nr 1 w Wieluniu. Wybór tej miejscowości nie był przypadkowy – to właśnie na to miasto, jako jedno z pierwszych w Polsce, spadły niemieckie bomby we wrześniu 1939 roku. Premier, zanim spotkał się z uczniami i nauczycielami, zapalił znicz przy pomniku ofiar września oraz rozmawiał z dwojgiem świadków tamtych wydarzeń – panią Anielą i panem Eugeniuszem, którzy jako dzieci przeżyli bombardowanie Wielunia.

W swoim wystąpieniu szef rządu podkreślił, że 1 września łączy dwa ważne doświadczenia: radość z rozpoczęcia nowego roku szkolnego oraz pamięć o wybuchu II wojny światowej. Zaznaczył, że w każdej polskiej szkole powinna dziś towarzyszyć nam refleksja, że nienawiść, pogarda, przemoc i agresja prowadzą wyłącznie do zła. Premier mówił o tym w kontekście współczesnych zagrożeń, które – choć inne niż wojna – mogą niszczyć relacje międzyludzkie i wspólnotę.

„Dziś powinniśmy w każdej szkole pamiętać, że nienawiść, pogarda, przemoc, agresja prowadzą do zła”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Wieleń – symbol wojny, która zaczęła się od bezbronnych

Atak III Rzeszy na uśpiony i bezbronny Wieleń uznaje się za jeden z symbolicznych początków II wojny światowej, obok utrwalonego w świadomości zbiorowej ostrzału Westerplatte. Niemieckie naloty na miasto pochłonęły co najmniej 1200 ofiar, a centrum miejscowości zniszczono w 90 procentach. Premie zwrócił uwagę, że spór o to, gdzie dokładnie rozpoczęła się wojna, ma drugorzędne znaczenie – ważniejsze jest, aby wszędzie na świecie pamiętać o tym, co do tej wojny doprowadziło, jak straszliwym nieszczęściem jest wojna i jak wielkim zadaniem każdego pokolenia jest jej uniknięcie.

Wizyta premiera w Wieluniu to nie tylko symboliczny gest, ale też przestroga dla współczesnych pokoleń. Tusk podkreślił, że pamięć o II wojnie światowej jest niezbędna, bo daje szansę, że kolejne pokolenia nie będą musiały jej doświadczyć. Nie chodzi jednak wyłącznie o znajomość dat i faktów historycznych, ale o refleksję nad ich znaczeniem. To właśnie taka refleksja – jak mówił premier – kształtuje moralny kompas, pozwala odróżniać dobro od zła i rozpoznawać zagrożenia, zanim doprowadzą do tragedii.

„Ważne jest, aby wszędzie na świecie, tak jak jest tutaj w Wieluniu, pamiętać o tym, co do tej wojny doprowadziło, jak straszliwym nieszczęściem jest wojna i jak wielkim zadaniem każdego pokolenia jest wojny uniknąć”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Apel do uczniów: szacunek, reagowanie na przemoc, pomoc słabszym

Premier zwrócił się bezpośrednio do młodzieży, podkreślając, że młode pokolenia nie są dziś narażone na dramaty i ofiary, których doświadczali ich przodkowie. Ale – jak zaznaczył – to także od młodych ludzi zależy, czy Polska pozostanie bezpieczna i wolna. Ta odpowiedzialność zaczyna się od codziennych postaw: wzajemnego szacunku, respektowania odmiennych opinii, reagowania na przemoc oraz pomocy słabszym. Tusk zauważył, że w polskich szkołach coraz częściej zdarzają się akty przemocy, również o podłożu narodowościowym, dlatego tak ważne jest, aby młodzi ludzie nie pozostawali obojętni.

Szef rządu zaapelował do uczniów, aby szanowali się nawzajem, respektowali swoje opinie, a także szanowali nauczycieli – nawet wtedy, gdy się z nimi spierają, bo kłótnia z przekonaniem, że ma się rację, też jest wartością. Poprosił również, aby przynajmniej raz w tygodniu pomyśleli o tych, którzy potrzebują pomocy, i starali się im pomóc. Jak podkreślił, to najpiękniejsza lekcja wychowania obywatelskiego, jaka może być udziałem młodego człowieka.

„Bardzo Was proszę, szanujcie się nawzajem, respektujcie swoje opinie, szanujcie nauczycieli, kłóćcie się z nimi, kiedy czujecie, że macie rację. Pomyślcie przynajmniej raz w tygodniu o tych, którzy potrzebują Waszej pomocy i postarajcie się im pomóc. To jest najpiękniejsza lekcja wychowania obywatelskiego”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Lekcja z Wielunia dla całej Polski – także dla Kielc

Choć wydarzenie miało miejsce w Wieluniu, jego przesłanie jest uniwersalne i dotyczy również Kielc oraz całego województwa świętokrzyskiego. W naszych szkołach, podobnie jak w całej Polsce, coraz częściej dochodzi do incydentów przemocy rówieśniczej, hejtu w internecie czy aktów dyskryminacji. Władze Kielc od lat starają się przeciwdziałać tym zjawiskom, organizując programy profilaktyczne, warsztaty antydyskryminacyjne i zajęcia z wychowania obywatelskiego. Jednak – jak pokazuje przykład Wielunia – kluczowa jest postawa samych uczniów i nauczycieli, którzy każdego dnia budują atmosferę w szkole.

Dla młodych mieszkańców Kielc apel premiera to impuls do refleksji nad własnym zachowaniem. Czy reagujemy, gdy ktoś jest prześladowany? Czy szanujemy kolegów i koleżanki o innych poglądach czy pochodzeniu? Czy potrafimy pomóc słabszym? To pytania, które powinny towarzyszyć nam nie tylko 1 września, ale przez cały rok szkolny. Lokalne szkoły, takie jak IV Liceum Ogólnokształcące czy Zespół Szkół Mechanicznych w Kielcach, mogą stać się miejscami, gdzie te wartości będą wcielane w życie – od pierwszej lekcji wychowawczej po codzienne przerwy.

Najważniejsze fakty z wystąpienia premiera

• 1 września 2026 r. – inauguracja roku szkolnego 2026/2027 w Zespole Szkół nr 1 w Wieluniu
• Co najmniej 1200 ofiar – bilans niemieckich nalotów na Wieleń we wrześniu 1939 r.
• 90% – stopień zniszczenia centrum Wielunia podczas II wojny światowej
• Premier zapalił znicz przy pomniku ofiar września 1939 roku i rozmawiał ze świadkami bombardowania
• Apel o szacunek, reagowanie na przemoc i pomoc słabszym – skierowany do uczniów w całej Polsce

Wystąpienie premiera w Wieluniu to ważny sygnał, że pamięć o historii i troska o bezpieczeństwo młodych ludzi idą w parze. To także przypomnienie, że każdy z nas – niezależnie od wieku – ma wpływ na to, czy w szkole, w pracy, w przestrzeni publicznej panuje szacunek czy pogarda. W roku szkolnym 2026/2027 polskie szkoły staną przed wyzwaniem, by być nie tylko miejscami nauki, ale przede wszystkim wspólnotami opartymi na wzajemnym poszanowaniu.